Palandöken: Dünyada Altı Farklı Yer, Bir Kardeşlik Hikayesi

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, yaptığı açıklamada Erzurum ile birlikte dünyada altı farklı Palandöken adının varlığını tespit ettiklerini kaydetti. Bu yerlerin tamamının dağ, yayla, tepe ve yamaç gibi doğal yükseltiler olduğunu belirten Ertaş, Palandöken isminin Oğuz Türklerinin yaşadığı coğrafyalarda sıkça görülmesinin bir tesadüf olmadığını vurguladı.

Ertaş, açıklamalarına devam ederek, "Palan kelimesi aslında Farsça kökenli olsa da Türkçeleşmiş ve Oğuz Türkleri arasında yaygın olarak kullanılan bir terimdir. Eşeklere veya bazen atlara vurulan, geniş ve yumuşak bir semer çeşidini tanımlıyor. Türkçemizde ‘palan vurmak’ gibi deyimler de mevcut. Palandöken ismi verilen yerler, genellikle çok dik yollara sahip. Bunun anlamı, yokuş yukarı çıkarken eşeğin palanının düşmesidir," ifadelerini kullandı.

Erzurum’un sembolü olan Palandöken’den başka, tespit ettikleri diğer Palandökenler tamamen Azerbaycan coğrafyasına aittir. Bunlar arasında Zengezur sıradağları doğu eteklerinde yer alan Palantöken-Oğlanca dağları, Mingaçevir barajı batısında bulunan Palantöken sırtları ve Şamahı bölgesindeki Goylar dağlarının yamaçları yer alıyor. Ayrıca, Azerbaycan’da Samukh bölgesindeki ön yaylalar ve Şeki platosu ile Şirvan ovasını ayıran alçak yaylaların da ismi Palantöken’dir.

Özetle, Erzurum ve Azerbaycan'da, coğrafyanın dört bir yanında Palandöken ismine rastlamak mümkün. Bu durum, Erzurum ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik bağlarını ve ortak insan kaynağını gözler önüne seriyor. Elbette ki Palandöken denilince akla gelen ilk yer, uluslararası kış turizm merkezi olan Erzurum’daki o muazzam dağdır.