Erzurum’un Kahraman Kadını: Ayşe Çavuş'un Millî Mücadele'deki Rolü

Arşivlerde ortaya çıkan iki önemli belge, Erzurumlu Ayşe Çavuş’un Millî Mücadele döneminde Ethem Müfrezesi ile birlikte savaşarak "bilfiil ateş altında" hizmet verdiğini kanıtlıyor. Bu belgeler, Ayşe Çavuş’un İstiklal Madalyası ile onurlandırılması için dönemin resmi makamlarına yapılan talepleri de içeriyor.

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Taner Özdemir tarafından gün yüzüne çıkarılan belgelerden ilki, Millî Müdafaa Vekâletine yollanan resmi bir yazışma. Bu belgede, Ethem Müfrezesi ile cepheye katılan ve hizmetleri göz önünde bulundurulan bir kişiden bahsediliyor. Yazıda, "Eğer o Ayşe Çavuş ise, İstiklal Madalyasıyla taltifi şayan olduğu" ifadesi dikkat çekiyor.

İkinci belge ise TBMM Reisi ve Başkomutan Paşa Hazretlerine hitaben yazılmış. Bu belgede, Ayşe Çavuş’un İstiklal Mücadelesi sırasında "bilfiil ateş altında pek çok hizmeti mesbuk" olduğu vurgulanıyor; dolayısıyla onun İstiklal Madalyası ile taltif edilmesi talep ediliyor. Belge, Müdafaa-i Milliye Vekili tarafından imzalanmış olup, Ayşe Çavuş’un katkılarının devlet düzeyinde resmen değerlendirildiğini gösteriyor.

Millî Mücadele döneminde cephede savaşanlara kırmızı şeritli İstiklal Madalyası verilmesi kararlaştırılmıştı ve Ayşe Çavuş’un da bu madalyayla onurlandırıldığı ifade ediliyor. Bu belgeler, yalnızca Ayşe Çavuş’un kahramanlık hikayesini değil, aynı zamanda Erzurumlu kadınların Millî Mücadele’deki rolünü yeniden gözler önüne seriyor. Yıllar sonra gün ışığına çıkan bu belgeler, tarihin tozlu sayfalarındaki yerini alıyor.