Erzurum'un Tarihi Kâbe Mescidi: İslam'ın Anadolu'daki İlk İzleri

Erzurum'da yer alan Kâbe Mescidi, Anadolu'ya İslam'ın ilk ulaştığı dönemlerin izlerini taşıyan önemli bir yapı. Rivayetlere göre, Hz. Osman döneminde, 651 yılında Müslümanların Erzurum'u fethetmesinin ardından inşa edilmiş. Bu mescit, hem Anadolu'daki ilk ibadethanelerden biri olması hem de Kâbe'nin ölçülerine benzetilerek yapılan mimarisiyle dikkat çekiyor.

İslam orduları, Habib bin Mesleme komutasında Erzurum'u fethettikten sonra inşa edilen bu mescit, Anadolu'da İslam medeniyetinin bıraktığı ilk mimari izlerden biri olarak kabul ediliyor. Yüzyıllar boyunca "Kâbe Mescidi" adıyla anılan yapı, Müslümanların ilk ibadet yerlerinden biri olma özelliğine sahip. İlk yapının Bizans tarafından yıkıldığı, günümüzdeki mescidin ise 1581 yılında Ahmet Ağa tarafından aslına uygun bir şekilde yeniden yaptırıldığı söyleniyor.

Mescit, kareye yakın bir plana sahip olup, Kâbe'nin ölçülerine benzetildiği rivayet edilen mimarisi ile Erzurum'un en önemli tarihi yapılarından biri. Yaklaşık 7 metre yüksekliğinde ve 1 metre çapında sac kaplamalı tek minaresi, yapının sadeliğini tamamlayan unsurlar arasında. Kâbe Mescidi, günümüzde de ibadetler için kullanılmaya devam ediyor.

Kâbe Mescidi'nde yaklaşık 10 yıldır imam hatip olarak görev yapan Ensar Tarçin, "Mescidimiz Hazreti Osman döneminde yapılmış. Bir diğer rivayete göreyse Kâbe ölçülerine benzetilerek bu adı almış. Girişteki taş kitabede de 651 yılında yapıldığı yazıyor. Burası Erzurum'un ilk camisi ve ezanın ilk okunduğu yer olarak kabul ediliyor. İnsanlar buranın manevi atmosferini sıkça dile getiriyor" dedi.

Şükrü Değirmencioğlu ise, genelde vakit namazlarını Kâbe Mescidi'nde kıldığını belirterek, "Burada kılmak çok feyizli. Şehir dışından gelen insanlar burayı merak ediyor ve biz de elimizden geldiğince bilgi veriyoruz. Hocamızın dediği gibi, burası Anadolu'nun ilk mescitlerinden biri" ifadelerini kullandı.